آیا میدانید در ساختمانهای امروزی فضاهای خالی بین دو بنا وجود دارد؟ این فضاها که درز انقطاع نام دارند، نقشی حیاتی در ایمنی ساختمانها در برابر حوادث طبیعی مانند زلزله و طوفان ایفا میکنند. با وجود این، اغلب این فضاها پس از اتمام ساخت و ساز، نادیده گرفته شده و میتوانند معضلاتی مانند نفوذ آب، رطوبت و حتی ورود جانوران موذی را به همراه داشته باشند.
در این مقاله، راهکارهای مناسب و کارآمد برای پوشش درزهای انقطاع، به ویژه با استفاده از ورقهای کامپوزیتی، ارائه خواهد شد تا علاوه بر افزایش ایمنی، زیبایی بصری ساختمانها نیز حفظ شود.
درز انقطاع فاصله امنی است که بین دو ساختمان مجاور یکدیگر در نظر گرفته میشود. هدف از انجام این کار کاهش میزان خسارات وارده بر ساختمانها به هنگام وقوع سیل، انفجار، زلزله و سایر حوادث طبیعی و غیر طبیعی است.
بر اساس آیین نامه و قوانین مربوط به ساختمانسازی در کشور ایران، پروسه در نظر گرفتن درز و حریم بین دو ساختمان باید به صورت اصولی رعایت شود. به عبارتی، حداقل فاصله طولی درز انقطاع در بین دو ساختمان باید ۲۰ سانتیمتر باشد. در واقع برای اخذ پایان نامه ساختمانها بایستی فرایند ایجاد و پوشش درز انقطاع به صورت اصولی پیادهسازی و اجرا شود.
در اصطلاحات مهندسی ساختمان، در صورت عدم وجود درزهای انقطاع بین دو ساختمان ممکن است در اثر زلزله یا هر سانحه دیگری دو ساختمان به یکدیگر برخورد کرده و در نهایت میزان خسارات وارده دوچندان برابر شود.
این روزها با پیشرفت علم و تکنولوژی از مواد و متریالهای مناسبتری برای پوشش درز انقطاع استفاده میشود. برای آغاز فرایند پوشاندن درزهای انقطاع باید مواردی همچون زاویه و فاصله بین دو ساختمان به صورت دقیق اندازهگیری و محاسبه شوند.
پس از بستن این درزها بایستی از برخی ترکیبات رنگی برای همگامسازی نما ساختمانها استفاده کرد تا زیبایی ظاهری آنها از بین نرود. البته هدف از بستن درز انقطاع تنها زیبایی ظاهری ساختمانها نیست، بلکه هدف اصلی جلوگیری از بروز برخی مشکلات همچون آسیب دیدن این نواحی در اثر نفوذ برخی مواد است. از جمله مزیتهای پوشش درزهای انقطاع میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
یکی از مهمترین فواید بسته شدن درز انقطاع، دریافت مجوز برای اخذ پایان کار است. بسیاری از مدیران پروژهها با هدف اخذ هر چه راحتتر پایان کار، درزهای انقطاع موجود در بین دو ساختمان را میپوشانند.
از متریالهایی همچون یونولیت، سیمان، ورق کامپوزیت، پیچ توری و توریهای گالوانیزه میتوان برای بستن انواع درزهای انقطاع استفاده کرد. مدیران پروژهها میتوانند بر اساس میزان بودجه مورد نظر خود یکی از این روشها و متریالها را انتخاب کنند. اما در حالت کلی استفاده از ورقهای کامپوزیتی، بهترین و کمهزینهترین راهکار برای پوشاندن درزهای انقطاع است. یکی از اصلیترین دلایل مناسب بودن کامپوزیت برای انجام این کار، داشتن وزن بسیار کم و اجرای اصولی و مهندسی شده است.
در طی چندین سال اخیر برخی از متریالها به عنوان بهترین ماده پوششی در پوشاندن درزهای انقطاع ساختمانها به کار برده میشوند. ورقهای کامپوزیتی نیز از جمله پرکاربردترین این متریالها است.
ورقهای کامپوزیتی به دلیل داشتن خواص ویژهای مانند عایق بودن در برابر رطوبت و دما، برای پوشش دادن درزهای انقطاع مورد استفاده قرار میگیرند. علاوه بر این، در مقایسه با سایر مصالح، هزینه نصب و اجرای این پانلها معمولاً کمتر است و از طرف دیگر، طول عمر بیشتری دارند.
پوشاندن درز انقطاع، به خصوص در بخشهای حساس سازه، نیازمند دقت و استفاده از روشهای تخصصی است. هدف از بستن درز انقطاع بین دو ساختمان تنها جلوگیری از نفوذ آب و پرندگان نیست، بلکه حفظ یکپارچگی بصری نما نیز اهمیت فراوانی دارد. از آنجایی که درزها عموماً بین دو نما با متریالهای مختلف (مانند سنگ، آجر، یا کامپوزیت) قرار میگیرند، پوشش درز انقطاع در نما باید به گونهای باشد که ضمن حفظ انعطافپذیری سازه هنگام زلزله، از لحاظ زیباییشناختی با محیط اطراف ترکیب شود. استفاده از پروفیلها یا ورق درز انقطاع کامپوزیتی، این امکان را فراهم میکند که پوشش با رنگ و طرح نمای اصلی هماهنگسازی شود و عملیات پوشاندن درز انقطاع را با بالاترین کیفیت و دوام به انجام رساند.
یکی از رایجترین سوالات در پروژههای ساختمانی، چگونگی محاسبه و برآورد قیمت ورق درز انقطاع است. قیمتگذاری این متریال به عوامل متعددی مانند جنس هسته (پلی اتیلن معمولی یا ضد حریق)، ضخامت ورق، برند تولیدکننده و رنگ مورد نظر بستگی دارد. به طور کلی، با توجه به دوام بالا و هزینه پایین نصب و نگهداری، استفاده از ورق درز انقطاع کامپوزیت در درازمدت مقرون به صرفهتر از روشهای سنتی مانند سیمانکاری یا یونولیت است. همچنین لازم است به تفاوت نیازهای پوشش درز انقطاع در بام (که نیازمند مقاومت بیشتر در برابر اشعه UV و عایقبندی کامل در برابر آب است) با نیازهای پوشش در نما توجه شود تا متریال انتخابی کاملاً متناسب با محل اجرا باشد.
همان طور که در مطالب بالا گفته شد، درز انقطاع در صورت بسته نشدن ممکن است به محل زندگی جانوران تبدیل شود. سکونت جانوران در این قسمت میتواند موجب به وجود آمدن برخی مشکلات بهداشتی برای ساکنین ساختمان شود، به همین دلیل باید قبل از انجام عمل پوشاندن درزهای انقطاع حتماً از برخی مواد و سمها استفاده شود. توجه داشته باشید که اگر بدون انجام سم پاشی، درزها بسته شوند؛ ممکن است برخی از حشرات موذی همچون ککها به داخل خانهها نفوذ کنند.
یکی دیگر از مسائل بسیار مهم در بحث ساختمان سازی، تفاوت درز انبساط و انقطاع است. هر یک از این نوع درزها با هدف خاصی در ساختمانسازی مورد استفاده قرار میگیرند. برای نمونه از درزهای انبساط برای جلوگیری از تغییرات طولی سازه و کاهش بارهای مازاد بر سازه استفاده میشود. در مقابل از درزهای انقطاع برای جداسازی دو ساختمان و تقسیم فشار وارده بر آنها استفاده میشود.
یکی از موارد مهمی که در پوشاندن درزهای انبساط باید به آن پرداخته شود، بحث عدم استفاده از مواد صلب است. بهترین متریال برای پوشاندن این درزها، پروفیلهای درز، همچون کامپوزیتها هستند.
کارخانه پرمیوم باند با بیش از چندین سال سابقه درخشان در زمینه تولید انواع کامپوزیت و متریالهای پلیمری، امروزه توانسته به یکی از بهترین و بزرگترین تولید کنندگان پروفیلهای کامپوزیتی در ایران تبدیل شود. در این شرکت انواع پانلهای کامپوزیتی با بهرهگیری از بهترین متریالها و آخرین تکنولوژیهای روز دنیا با نازلترین قیمت به بازار عرضه میشوند.
درز انقطاع یکی از مهمترین بخشهای مربوط به ساختمانها است که باعث کاهش میزان فشار ناشی از حوادث غیر مترقبهای همچون زلزله، طوفان و انفجار میشود. با رعایت اصولی این درزها و پوشاندن آنها به وسیله مواد و پروفیلهای باکیفیت میتوان میزان طول عمر سازه و نماپوش مورد استفاده در ساختمان را به میزان زیادی افزایش داد.
طبق آییننامه ۲۸۰۰ ایران، حداقل فاصله درز انقطاع بسته به ارتفاع و نوع سازه متفاوت است، اما معمولاً برای ساختمانهای مسکونی فاصلهای حدود ۲۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود تا در زمان زلزله از برخورد دو سازه مجاور جلوگیری شود.
استفاده از ورقهای کامپوزیت یا پروفیلهای انعطافپذیر بهترین گزینه برای پوشش درز انقطاع است. این متریالها دوام بالایی دارند، در برابر تغییرات دما و رطوبت مقاوماند و باعث حفظ هماهنگی ظاهری نما میشوند.
قیمت ورق درز انقطاع معمولاً بر اساس جنس (آلومینیوم یا کامپوزیت)، ضخامت، رنگ، برند تولیدکننده و میزان مقاومت در برابر شرایط محیطی تعیین میشود. نوع ضدحریق و عایق آن معمولاً قیمت بالاتری دارد اما عمر بسیار بیشتری دارد.
درز انقطاع در بام باید کاملاً آببندی شود و در برابر نور خورشید و تغییرات دمای شدید مقاومت داشته باشد؛ به همین دلیل ورقهای کامپوزیت ضدUV یا توریهای گالوانیزه همراه با عایق رطوبتی در این بخش کاربرد بیشتری دارند، در حالی که پوشش درز انقطاع در نما بیشتر با هدف زیبایی و جلوگیری از نفوذ باد و پرندگان اجرا میشود.
پوشش درز انقطاع در بام با نما فرق داره؟ چه متریالی پیشنهاد میکنید؟
سلام وقت بخیر. بله، حتماً فرق داره. در بام باید از ورق کامپوزیت یا توری گالوانیزه با عایق ضدUV و رطوبت استفاده کنید تا کاملاً آببندی بشه. در نما بیشتر روی زیبایی هماهنگ با طراحی ساختمون تمرکز داریم.