پیامدهای ناشی از درگیریهای نظامی، بخش عمدهای از ظرفیت صنعت سازههای فولادی کشور را تحت تأثیر مستقیم قرار داده است. طبق ارزیابی فعالان این حوزه، بیش از ۷۰ تا ۷۵ درصد ظرفیت تولید این صنعت افت کرده و علاوه بر تعطیلی چند واحد صنعتی، خطوط تولید شماری از کارخانهها بهدلیل چالشهای مالی و اجرایی متوقف مانده است.
احمد کرمیراد، عضو هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان سازههای فولادی ایران، اعلام کرد با وجود آسیب به بخشهایی از زیرساختهای بزرگ فولادی نظیر فولاد خوزستان و مبارکه، کمبود تناژی در تأمین نیاز داخلی وجود نداشته؛ زیرا ایران دهمین تولیدکننده فولاد جهان است و بازار داخلی تنها بخشی از ظرفیت صادراتی کشور را مصرف میکند. با این حال، به هم خوردن تعادل عرضه و تقاضا موجب جهش ناگهانی قیمت مقاطع و ورقهای فولادی شده است.
این افزایش بها، بیشترین فشار را به پیمانکاران دارای قراردادهای دولتی و عمومی تحمیل کرده است. فاصله زمانی میان افزایش سرسامآور قیمت مواد اولیه تا اعمال تعدیل و بهروزرسانی نرخ قراردادها از سوی کارفرمایان، زنجیره مالی کارخانهها را مختل کرد و همراه با کندی برخی پروژههای عمرانی، تعدادی از تولیدکنندگان را به ورطه توقف کشانده است.
بررسی روند بازار در نیمه نخست سال حاکی از آن است که بهای ورق فولادی بهعنوان ماده اولیه کلیدی این صنعت، از حوالی ۶۰ هزار تومان به ۱۲۵ هزار تومان رسیده و دو برابر شده است؛ با وجود این رشد سنگین، تولیدکنندگان نهایی سازه برای حفظ کشش بازار ناچار شدهاند افزایش نرخ محصول نهایی را در محدوده ۷۰ درصد نگه دارند و بخش زیادی از تورم را جذب کنند.
کرمیراد با نقد برخی دیدگاهها درباره تفاوت اقتصادی سازههای فولادی و بتنی اشاره کرد: در ساختمانهای رایج زیر هفت طبقه که بیش از ۹۰ درصد ساختوساز کشور را تشکیل میدهند، مصرف فولاد در سازه بتنی بین ۵۰ تا ۶۰ کیلوگرم و در سازه فلزی حدود ۷۰ کیلوگرم در هر مترمربع است؛ اختلافی معادل ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم که بهتنهایی نمیتواند ملاک رد یا ترجیح اقتصادی باشد.
وی تأکید کرد که هزینههای سنگین قالببندی، سرعت کند اجرای پروژههای بتنی، ارزش افزوده بازیافت اسکلت فولادی و کنترل کیفیت دقیقتر در فرایند ساخت کارخانهای از مزایای سازههای فلزی هستند. بهگفته وی، ارزیابی دقیق پروژهها به سنجش همه ابعاد مالی و عملکرد لرزهای نیاز دارد و نگاه صرف به قیمت آهنآلات، ارزیابی کاملی از هزینههای ساختوساز به دست نمیدهد.