بازار ساخت‌وساز کشور این روزها با بحرانی جدی دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ جایی که رشد بی‌سابقه قیمت نهاده‌های فولادی، به‌ویژه میلگرد و تیرآهن، سازندگان مسکن را در تامین مصالح و ادامه پروژه‌های عمرانی با بن‌بست روبه‌رو کرده است. این روند نه‌تنها هزینه‌های تمام‌شده مسکن را به‌شدت بالا برده، بلکه چشم‌انداز خانه‌دار شدن را بیش از پیش تیره و تار کرده است.
فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن، در گفت‌وگویی از رشد دوبرابری قیمت میلگرد در طول یک‌سال گذشته خبر داد. به گفته وی، در حالی که نرخ هر کیلوگرم میلگرد در مقطع مشابه سال گذشته حدود ۶۰ هزار تومان بود، اکنون این رقم جهشی چشمگیر را تجربه کرده که فشار مضاعفی را بر دوش انبوه‌سازان و فعالان صنعت ساختمان تحمیل نموده است.
بررسی نحوه تامین مصالح نشان می‌دهد که خریدهای عمده معمولاً از طریق بورس کالا انجام می‌شود، اما خریدهای خرد سهم بازار آزاد است. بنکداران پس از خرید عمده از بورس و اعمال سود خود، محصولات را در بازار توزیع می‌کنند. با این حال، منتقدان بر این باورند که سازوکار فعلی بورس کالا و تعیین سقف قیمت‌ها، نقش مستقیمی در التهاب بازار و گرانی محصولات فولادی ایفا می‌کند.
دبیر کانون انبوه‌سازان با اشاره به لزوم بازنگری در نقش‌آفرینی بورس کالا تأکید کرد که این نهاد باید به‌عنوان تنظیم‌گر واقعی بازار عمل کند. وی با طرح این پرسش که چرا مصالح استراتژیک مانند فولاد تا ۸۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند، از متولیان امر خواست تا پاسخگویی شفافی نسبت به این شرایط ناپایدار داشته باشند و سیاست‌های کنترلی خود را بهبود ببخشند.
یکی از راهکارهای پیشنهادی کارشناسان برای مهار این بحران، تفکیک قیمت میلگرد صادراتی از مصالح مصرفی داخل کشور است. به اعتقاد فعالان صنفی، همان‌طور که در دهه‌های گذشته سازوکارهایی همچون بن مصالح برای حمایت از تولید در نظر گرفته می‌شد، امروز نیز دولت باید حمایت‌های هدفمندتری برای تامین مواد اولیه پروژه‌های داخلی با قیمت‌های مصوب و منطقی اعمال کند.
علاوه بر چالش‌های داخلی بازار فولاد، نوسانات نرخ دلار نیز به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی بی‌ثباتی اقتصادی شناخته می‌شود. تا زمانی که سیاست‌گذاران نتوانند نوسانات شدید ارزی را مهار کنند، تاثیر زنجیره‌وار آن بر قیمت نهاده‌های ساختمانی و تمامی بخش‌های اقتصاد ادامه خواهد داشت و انبوه‌سازان همچنان در مهه‌آلودترین شرایط به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
