یک شرکت نوپای کلمبیایی با معرفی سیستمی نوآورانه در صنعت ساختمانسازی، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. این فناوری بر پایه آجرهایی ساخته شده از پلاستیک بازیافتی است که مانند قطعات لگو به هم متصل میشوند و امکان ساخت یک خانه ۴۰ متری را تنها در مدت پنج روز فراهم میکنند؛ آن هم بدون استفاده از سیمان یا ملات سنتی.
این طرح توسط شرکت Conceptos Plásticos توسعه یافته؛ شرکتی که در سال ۲۰۱۱ توسط فرناندو یانوس و با همکاری معمار اسکار مندز تأسیس شد. ایده اصلی این پروژه، تبدیل زبالههای پلاستیکی به مصالح ساختمانی مدولار و قابل مونتاژ سریع است؛ راهکاری که هم به کاهش آلودگی پلاستیکی کمک میکند و هم هزینه و زمان ساختوساز را به شکل چشمگیری پایین میآورد.
در این سیستم، پلاستیکهای دورریختنی جمعآوری شده، ذوب میشوند و سپس با استفاده از فناوری اکستروژن به آجرهایی سبک و مقاوم تبدیل میگردند. وزن هر قطعه حدود ۳ کیلوگرم است و این آجرها بهصورت آماده به محل پروژه منتقل میشوند. نصب آنها نیز بدون نیاز به چسب یا سیمان و تنها از طریق قفل و بست فشاری انجام میشود؛ روشی که به ساختوساز خشک و بسیار سریع منجر میشود.
یکی از ویژگیهای مهم این فناوری، سادگی در اجراست. به گفته شرکت سازنده، طراحی مهندسی این آجرها بهگونهای است که حتی افراد غیرمتخصص نیز میتوانند آنها را بهراحتی مونتاژ کنند. همین موضوع موجب کاهش وابستگی به نیروی کار ماهر و کاهش هزینههای اجرایی میشود.
در نمونه آزمایشی این پروژه، یک خانه شامل دو اتاق خواب، یک نشیمن، آشپزخانه و حمام ساخته شده است. بر اساس اعلام شرکت، یک تیم چهار نفره میتواند چنین خانهای را تنها در پنج روز کاری تکمیل کند. این سرعت بالا در مقایسه با روشهای سنتی ساختمانسازی، یک مزیت مهم محسوب میشود.
از نظر فنی نیز این آجرهای پلاستیکی دارای ویژگیهایی مانند عایق حرارتی و صوتی هستند و مواد افزودنی مقاوم در برابر شعله در آنها بهکار رفته تا خطر آتشسوزی کاهش یابد. همچنین طراحی این سازهها با شرایط مناطق زلزلهخیز کلمبیا نیز سازگار عنوان شده است.
به گفته این شرکت، ساخت هر خانه با این سیستم حدود شش تن زباله پلاستیکی را مصرف میکند؛ موضوعی که میتواند نقش مهمی در کاهش حجم زبالههای پلاستیکی داشته باشد. این در حالی است که پلاستیک در طبیعت ممکن است بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ سال زمان برای تجزیه نیاز داشته باشد.
یکی دیگر از جنبههای مثبت این طرح، نقش آن در ایجاد درآمد برای زبالهگردها و جمعآورندگان پلاستیک است. شرکت سازنده، مواد اولیه را از این افراد خریداری میکند و بدین ترتیب، زباله به یک منبع اقتصادی تبدیل میشود و به بهبود وضعیت معیشتی گروههای کمدرآمد کمک میکند.
این فناوری تاکنون در پروژههای واقعی نیز بهکار گرفته شده است. بزرگترین پروژه این شرکت در منطقه گواپی در ایالت کائوکا در جنوب کلمبیا و با همکاری شورای نروژی پناهندگان (NRC) اجرا شد؛ جایی که برای ۴۲ خانواده آواره، مسکن موقت ساخته شد. این پروژه بیش از ۲۰۰ تن پلاستیک بازیافتی را مصرف کرد و تنها در ۲۸ روز به پایان رسید.
همچنین این نوآوری از مرزهای کلمبیا فراتر رفته و در همکاری با یونیسف برای ساخت مدارس در ساحل عاج نیز مورد استفاده قرار گرفته است. این موضوع نشان میدهد که فناوری مذکور میتواند در برنامههای حمایتی و توسعه زیرساختهای آموزشی نیز نقشآفرین باشد.
در مجموع، آجرهای پلاستیکی Conceptos Plásticos را میتوان پاسخی دوگانه به دو بحران بزرگ جهان امروز دانست: کمبود مسکن و آلودگی پلاستیکی. اگر این فناوری بتواند در چارچوبهای قانونی و استانداردهای ساختمانی کشورهای مختلف پذیرفته شود، احتمال دارد در آینده به یکی از گزینههای جدی برای ساخت مسکن اجتماعی و پروژههای اضطراری تبدیل شود.
