به گزارش آهن آنلاین، بازار ساختوساز و مسکن در ماههای اخیر به یکی از مهمترین کانونهای اثرگذار بر اقتصاد ایران تبدیل شده و تحولات این حوزه، بهطور مستقیم بازار آهنآلات و صنعت فولاد را نیز تحت تاثیر قرار داده است. افزایش هزینه مصالح، نبود شفافیت در نرخگذاری و تداوم رکود در پروژههای عمرانی، مجموعهای از فشارها را شکل داده که فعالان این بازار از آن بهعنوان نشانههای اولیه ورود به دورهای جدید از گرانی یاد میکنند.
در بهار ۱۴۰۴، تورم مصالح ساختمانی بار دیگر روندی صعودی به خود گرفت و شاخص قیمت نهادههای ساختمانی در تهران نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۳۷ درصد افزایش یافت. در این میان، بیشترین رشد قیمت مربوط به گروه سیمان، بتن، شن و ماسه بود که بیش از ۶۶ درصد افزایش را ثبت کردند. هرچند آهنآلات و میلگرد در مقایسه با این گروهها رشد کمتری داشتهاند، اما همین اختلاف نشان میدهد فشار اصلی فعلا از سمت مصالح پایهایتر به بازار ساختوساز وارد شده است.
افزایش بهای نهادههای ساختمانی، هزینه تمامشده پروژهها را بالا برده و همزمان رکود سرمایهگذاری در بخش مسکن را تشدید کرده است. بسیاری از سازندگان در شرایط فعلی، به دلیل رشد هزینهها و نبود چشمانداز روشن از بازگشت سرمایه، تمایل کمتری برای آغاز پروژههای جدید دارند. همین مسئله باعث شده بازار آهنآلات نیز با کاهش تقاضای موثر مواجه شود و از رونق فاصله بگیرد.
در کنار فشار تورمی، سیاستهای ارزی و روند تخصیص منابع نیز به یکی از عوامل اصلی بیثباتی در بازار آهن و فولاد تبدیل شده است. فعالان صنعتی معتقدند طولانی شدن صف تخصیص ارز، تصمیمهای متناقض و دشواری تامین مواد اولیه، قدرت پیشبینی را از تولیدکنندگان گرفته است. در مواردی، تامین ارز مورد نیاز برای واردات یا خرید مواد اولیه با تاخیرهای طولانی همراه میشود و این موضوع مستقیما هزینه تولید را افزایش میدهد. در نتیجه، تولیدکنندگان ناچار میشوند برای جبران هزینهها، قیمت محصولات خود را تعدیل کنند.
از سوی دیگر، رکود سنگین در بازار مسکن و کاهش توان مالی مصرفکنندگان، بر وضعیت صنعت فولاد نیز سایه انداخته است. کاهش خرید و فروش واحدهای مسکونی، افت سرمایهگذاری در پروژههای جدید و کمبود نقدینگی، موجب شده بخش قابل توجهی از فعالیتهای ساختمانی با کندی یا توقف روبهرو شود. در چنین فضایی، حتی کاهش مقطعی نرخ دلار نیز نتوانسته به بازگشت تقاضا در بازار آهن کمک جدی کند. در حال حاضر، عمده پروژههای فعال مربوط به طرحهایی است که از قبل آغاز شدهاند یا از حمایتهای دولتی برخوردارند.
بازار میلگرد ایران نیز طی هفتههای اخیر در ظاهر آرام بوده، اما این آرامش بیش از آنکه نشانه ثبات باشد، محصول رکود تقاضاست. در حالی که بازارهای جهانی فولاد و میلگرد در برخی مناطق از جمله چین و جنوب شرق آسیا با رشد قیمت و در برخی دیگر مانند ترکیه با افت نرخ همراه بودهاند، بازار داخلی ایران در وضعیت انتظار باقی مانده است. با این حال، کارشناسان معتقدند اگر فشار تورمی و ابهامهای ارزی ادامه پیدا کند، احتمال افزایش قیمت در بازار داخلی بیشتر از کاهش آن خواهد بود.
در مجموع، ترکیب تورم مصالح ساختمانی، بلاتکلیفی ارزی و رکود ساختوساز، آینده بازار آهنآلات را با ابهام همراه کرده است. اگرچه این بازار تاکنون رشد قیمتی کمتری نسبت به برخی دیگر از مصالح تجربه کرده، اما ادامه این وضعیت در بلندمدت بعید به نظر میرسد. به باور کارشناسان، برای جلوگیری از ورود بازار آهن و فولاد به موج تازهای از گرانی، لازم است اصلاح فرآیندهای ارزی، کاهش مداخلات غیرشفاف و ایجاد مشوق برای رونق ساختوساز، بهطور همزمان در دستور کار قرار گیرد.
