بررسی نرخهای منتشرشده مصالح ساختمانی از ۲۵ مهر تا ۹ آبان ۱۴۰۵ نشان میدهد قیمت همه اقلام در این دوره یکسان تغییر نکرده است. در حالی که نرخ اعلامشده سیمان تهران و ساوه ثابت مانده، قیمت صوفیان و برخی محصولات فولادی در فهرستهای منتشرشده افزایش داشته است. اهمیت تغییر قیمت سیمان برای خریداران بتن، به میزان مصرف آن در هر مترمکعب و نرخ خرید واقعی بستگی دارد.
طبق گزارشهای بازار، قیمت سیمان پاکتی تهران در فهرست ۳۰ مهر ۲۶۰ هزار تومان و ساوه ۲۵۷ هزار تومان اعلام شده است. در همان فهرست، سیمان صوفیان ۲۹۳ هزار تومان قیمتگذاری شده بود. در گزارش نهم آبان، نرخهای اعلامی تهران و ساوه همچنان همان ارقام بود، اما برای صوفیان قیمت ۳۱۴ هزار تومان درج شد؛ یعنی ۲۱ هزار تومان بیشتر از نرخ پیشین. این مقایسه بر پایه قیمتهای منتشرشده است و لزوماً تغییر قطعی معاملات همشرایط بازار را نشان نمیدهد.
برای برآورد اثر تغییر قیمت سیمان بر هزینه بتن، باید نرخ هر تن را در مقدار مصرف سیمان ضرب و حاصل را بر هزار تقسیم کرد. بر این اساس، اگر قیمت هر تن سیمان یک میلیون تومان افزایش یابد، هزینه مستقیم سیمان برای بتن با مصرف ۳۰۰ کیلوگرم در هر مترمکعب، ۳۰۰ هزار تومان بیشتر میشود. این اثر برای مصرف ۳۵۰ کیلوگرم به ۳۵۰ هزار تومان و برای مصرف ۴۰۰ کیلوگرم به ۴۰۰ هزار تومان میرسد. این ارقام محاسبات نمونهاند، نه اعلام افزایش قیمت بتن در بازار.
در بخش فولاد نیز نرخهای اعلامشده برای میلگرد ۱۲ آجدار ذوبآهن از ۱۲۰ هزار و ۴۵۰ تومان در ۳۰ مهر به ۱۲۴ هزار و ۵۵۰ تومان در نهم آبان رسیده است. تیرآهن ۱۸ ذوبآهن نیز در فهرستهای مورد مقایسه از ۱۳۶ هزار و ۳۶۰ تومان به ۱۴۳ هزار و ۶۴۰ تومان افزایش داشته است. با این حال، میلگرد و تیرآهن مواد اولیه بتن آماده نیستند و تغییر قیمت آنها بیشتر در برآورد هزینه اسکلت ساختمان اثر میگذارد.
برای محاسبه کامل هزینه مصالح بتن، قیمت و مقدار مصرف شن، ماسه، افزودنیها و آب نیز باید در نظر گرفته شود. برای نمونه، اگر مصرف سنگدانه در یک مترمکعب بتن ۱٫۸ تن باشد و قیمت هر تن ۱۰۰ هزار تومان افزایش یابد، هزینه این بخش ۱۸۰ هزار تومان بیشتر میشود. اگر همزمان اثر افزایش فرضی سیمان در مصرف ۳۵۰ کیلوگرمی را اضافه کنیم، مجموع افزایش هزینه مواد به ۵۳۰ هزار تومان میرسد؛ البته این فقط یک سناریوی آموزشی است و جای طرح اختلاط واقعی را نمیگیرد.
افزایش هزینه تولید الزاماً به همان میزان به قیمت فروش بتن منتقل نمیشود. هزینه نهایی میتواند علاوه بر مواد اولیه، دستمزد، تولید، سربار و خدمات سفارش را هم شامل شود و نحوه قیمتگذاری فروشنده نیز در مبلغ نهایی نقش دارد. بنابراین، برای مقایسه دقیق پیشنهادهای خرید بتن باید مقدار مصرف، عیار و طرح اختلاط، شرایط تحویل و اقلام جانبی را کنار هم بررسی کرد. نرخهای موجود نیز تصویر چند محصول مشخص را نشان میدهند و برای نتیجهگیری درباره کل بازار کافی نیستند.