بازار مصالح ساختمانی در هفته‌های اخیر با التهابات شدیدی روبرو بوده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که قیمت سیمان، به عنوان یکی از ارکان اصلی ساخت‌وساز، با شیب تندی رو به افزایش گذاشته است. اما دلیل اصلی این نوسانات قیمتی چیست؟ ریشه این بحران را باید در چالش‌های تأمین سوخت صنایع سیمان جست‌وجو کرد.
مازوت‌سوزی؛ جایگزینی پرهزینه برای گاز
علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن سیمان، با تشریح وضعیت بحرانی سوخت در کارخانه‌ها می‌گوید: «برخلاف سال‌های گذشته که محدودیت گاز معمولاً از نیمه دوم سال آغاز می‌شد، امسال صنایع سیمان از همان ابتدای سال با محدودیت‌های شدید گاز مواجه بوده و ناچار به استفاده مستمر از مازوت شده‌اند.»
این تغییر سوخت، تنها یک جایگزینی ساده نیست؛ بلکه یک چالش اقتصادی بزرگ برای تولیدکنندگان ایجاد کرده است. به گفته الوندیان، هزینه حمل‌ونقل مازوت به قدری بالاست که عملاً هزینه‌های سوخت را برای کارخانه‌ها دو برابر کرده است. این هزینه‌های تحمیلیِ سنگین، به‌طور مستقیم بر قیمت تمام‌شده محصول نهایی تأثیر گذاشته و موجب گرانی سیمان در بازار آزاد شده است.
تهدید کیفیت و ریسک بازارهای صادراتی
نکته نگران‌کننده دیگر این است که همه کارخانه‌ها قابلیت استفاده از مازوت را ندارند. برخی واحدها، از جمله تولیدکنندگان سیمان سفید و برخی کارخانه‌های خاص مانند سیمان تهران، به دلیل ممنوعیت‌های زیست‌محیطی یا تأثیر مخرب مازوت بر کیفیت محصول، نمی‌توانند از این سوخت استفاده کنند. در این واحدها، کاهش کیفیت محصول نهایی می‌تواند منجر به از دست رفتن بازارهای داخلی و به‌ویژه بازارهای صادراتی شود که برای ارزآوری کشور حیاتی هستند.
چشم‌انداز مبهم برای پاییز و زمستان
در حالی که صنایع سیمان در تلاش برای ذخیره‌سازی سوخت و مدیریت مصرف هستند، تصمیمات مدیریتی کلان کشور همچنان سایه محدودیت‌های گازی را بر سر این صنعت حفظ کرده است. فعالان این حوزه نگرانند که با فرارسیدن فصل سرما و تشدید ناترازی گاز، شرایط بحرانی‌تر شده و علاوه بر کمبود عرضه، شاهد جهش‌های قیمتی بیشتری در بازار مصالح باشیم.
صنعت سیمان کشور اکنون در دوراهی دشواری قرار گرفته است؛ یا باید به مصرف مازوتِ گران‌قیمت تن دهد که نتیجه آن افزایش قیمت برای مصرف‌کننده نهایی است، یا با کاهش تولید به دلیل کمبود انرژی، بازار مسکن و ساخت‌وساز را با رکود و کمبود کالا مواجه کند.
