با گسترش شتابان زیرساختهای الکتریکی در مقیاس جهانی و توسعه فناوریهای نوینی نظیر مراکز داده هوش مصنوعی (AI)، پویایی بازار فلزات پایه دستخوش تحولات چشمگیری شده است. در این میان، دو فلز استراتژیک مس و آلومینیوم به بازیگران اصلی در صنایع معدنی و انرژی تبدیل شدهاند و رقابت فشردهای میان آنها برای تس سهم بیشتری از بازارهای آینده شکل گرفته است.
بر اساس تازهترین گزارشهای مؤسسه تحلیل بازار فلزات شانگهای (SMM)، آلومینیوم با سرعتی بالا در حال تصاحب سهم قابلتوجهی از شبکه جهانی توزیع نیرو است. کارشناسان پیشبینی میکنند که مصرف آلومینیوم در بخش شبکه برق تا سال ۲۰۳۰ با رشد سالانه ۵.۵ درصدی روبهرو شود، در حالی که تقاضا برای مس در همین حوزه روندی کاهشی به خود خواهد گرفت.
دلایل فنی متعددی به نفع آلومینیوم در خطوط توزیع عمل میکنند. دکلهای آلیاژی آلومینیومی بسیار سبکتر از نمونههای سنتی هستند و نیاز به تجهیزات سنگین تثبیتکننده ندارند. همچنین، ترانسفورماتورها و کابلهای شبکه آلومینیومی به دلیل وزن کمتر و قیمت تمامشده پایینتر، گزینه مقرونبهصرفهتری برای ولتاژهای متوسط و پایین به شمار میروند.
با وجود این پیشرویها، مس همچنان پناهگاه امن و بیرقیب خود را در خطوط انتقال فوقالعاده بالا (UHV) و ترانسفورماتورهای فوق سنگین حفظ کرده است. ویژگیهای منحصربهفرد رسانایی مس باعث شده تا در بخشهایی که انتقال حداکثری توان بدون اتلاف انرژی حیاتی است، هیچ جایگزینی نداشته باشد.
در سوی دیگر میدان، مراکز داده هوش مصنوعی بهشت جدیدی برای تقاضای مس فراهم کردهاند. برآوردهای SMM نشان میدهد که نیاز دیتاسنترهای AI به مس از ۱۴۶ هزار تن در سال ۲۰۲۵ به رقمی بیش از ۹۱۶ هزار تن در سال ۲۰۳۰ خواهد رسید که رشد خیرهکننده سالانه ۴۴ درصدی را ثبت میکند.
کارشناسان بازار معتقدند که تقسیمکار روشنی میان این دو فلز شکل گرفته است؛ آلومینیوم فرمانروای بخشهای میانی شبکه توزیع است، در حالی که مس دو سر انتهای چرخه، یعنی ریزتراشهها و سیستمهای خنککننده پیشرفته پردازندهها را در اختیار دارد.
در نهایت، نوسانات قیمت جهانی مس تعیینکننده اصلی سرعت این معادلات مهندسی خواهد بود. هرچه بهای مس صعودیتر شود، صنایع پاییندستی انگیزه بیشتری برای تسریع روند جایگزینی و استفاده بهینه از آلومینیوم پیدا خواهند کرد تا تعادل میان هزینههای اقتصادی و فناوری حفظ شود.