صنعت سازههای فولادی ایران که نقشی کلیدی در پروژههای عمرانی و زیرساختی کشور دارد، این روزها با دو چالش کمرشکن روبروست: «قطعی مکرر برق» و «کمبود شدید ورقهای فولادی». بررسیها نشان میدهد که این محدودیتها نه تنها چرخ تولید را کند کرده، بلکه باعث ضررهای جبرانناپذیر به قراردادهای داخلی و بینالمللی تولیدکنندگان شده است.
محسن اکبری، مدیرعامل گروه صنعتی شهاب، در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به وضعیت وخیم این صنعت اظهار داشت: محدودیتهای انرژی و نوسانات شدید قیمت مواد اولیه، توان برنامهریزی را از تولیدکننده گرفته است. به گفته وی، ترکیب این دو عامل باعث شده تا میزان تولید در این مجموعه صنعتی با افت چشمگیر ۳۰ درصدی مواجه شود که این موضوع زنگ خطری برای کل زنجیره ساختوساز محسوب میشود.
یکی از اصلیترین گلایههای فعالان این حوزه، عدم حمایت دولت در زمان نوسانات بازار است. اکبری با انتقاد از وضعیت عرضه ورقهای فولادی تاکید کرد که حتی محصولات تولید داخل نیز با مکانیزم درستی به دست مصرفکننده واقعی نمیرسد. این عدم توازن در عرضه و تقاضا، قیمت تمام شده سازهها را به شدت افزایش داده و اجرای قراردادهای منعقد شده را برای پیمانکاران غیرممکن کرده است.
در حوزه انرژی، وضعیت به مراتب دشوارتر است. اعلام رسمی قطعی برق به مدت دو روز در هفته، عملاً بخش بزرگی از ظرفیت ماشینآلات صنعتی را از مدار خارج میکند. در چنین شرایطی، تولیدکننده مجبور است به سراغ منابع جایگزین مانند ژنراتورهای دیزلی برود، اما اینجا چالش جدیدی به نام «تامین سوخت» خودنمایی میکند که هزینههای تولید را به شدت جابهجا کرده است.
مدیرعامل گروه صنعتی شهاب با اشاره به جهش خیرهکننده قیمت سوخت جایگزین گفت: «گازوئیلی که پیش از این با قیمت ۳۰۰ تومان عرضه میشد، اکنون با قیمتهای نجومی بیش از ۳۱ هزار تومان به تولیدکننده میرسد. با احتساب هزینههای حملونقل و نگهداری، استفاده از ژنراتور دیگر هیچ صرفه اقتصادی ندارد و عملاً تعطیلی کارخانه در روزهای قطعی برق، منطقیتر از ادامه تولید است.»
تولیدکنندگان بر این باورند که دولت باید با نظارت دقیقتر بر بازار مواد اولیه و همچنین اختصاص سهمیه سوخت یارانهای برای روزهای بحرانی برق، مانع از توقف کامل چرخهای این صنعت شود. نبود نگاه حمایتی در قیمتگذاری انرژی برای بخش مولد، میتواند منجر به بیکاری گسترده و توقف پروژههای بزرگ ملی در حوزه ساختمان و صنعت شود.
در نهایت، انتظار میرود نهادهای ذیربط با بازنگری در سیاستهای عرضه ورق در بورس کالا و همچنین تسهیل دسترسی به سوخت جایگزین با قیمت مناسب، فشار را از روی دوش تولیدکنندگان سازههای فولادی بردارند تا بیش از این شاهد کاهش نرخ رشد صنعتی در این بخش استراتژیک نباشیم.