صنعت ساختمان ایران پس از یک دوره ۴۰ روزه پرالتهاب، با واقعیتی تلخ روبرو شده است: جهش ۱۰۰ درصدی قیمت مصالح و دو برابر شدن دستمزدها، پروژههای عمرانی را به کما برده است. ایرج رهبر، رئیس انجمن انبوهسازان تهران، رسماً اعلام کرد که سازندگان دیگر توان آغاز هیچ پروژه جدیدی را ندارند.
۱. شوک میلگرد و نهادههای تولید:
گزارشها حاکی از آن است که تنها در بازه زمانی ۴۰ روزه اخیر، قیمت هر تن میلگرد ۲۳ میلیون تومان افزایش یافته است. این جهش قیمتی در کنار رشد بیش از ۱۰۰ درصدی محصولات پتروشیمی (که ستون فقرات عایقبندی و تاسیسات ساختمان هستند)، عملاً برآوردهای مالی مهندسان را نقش بر آب کرده است.
۲. انفجار دستمزدها؛ کارگر ساده ۲.۵ میلیون تومان:
یکی از بحرانیترین بخشهای گزارش جدید، مربوط به نیروی انسانی است. بازار کار ساختمانی با تغییرات زیر روبرو شده است:
- کارگر ساده: از ۱.۵ میلیون به ۲.۵ میلیون تومان در روز.
- نیروی فنی: صعود به کانال ۴ تا ۴.۵ میلیون تومان برای هر روز کاری.
این افزایش ۱۰۰ درصدی در بخش خدمات، قیمت تمام شده مسکن را به سطحی دستنیافتنی برای طبقه متوسط رسانده است.
۳. بنبست پروژههای دولتی (نهضت ملی مسکن):
تحلیل شکاف قیمتی در پروژههای دولتی نشاندهنده یک فاجعه عملیاتی است:
- قیمت قرارداد: حدود ۸.۵ تا ۱۶ میلیون تومان (با احتساب تعدیل).
- هزینه واقعی ساخت: حداقل ۳۵ میلیون تومان.
این اختلاف ۲۰۰ درصدی به معنای توقف قطعی پروژههای ملی مسکن است، مگر آنکه وزارت راه و شهرسازی بازنگری فوری در نرخها انجام دهد.
۴. واقعیت بازار تهران:
در حال حاضر هزینه ساخت هر متر مربع در تهران به ۵۵ تا ۷۰ میلیون تومان رسیده است. نتیجه این تورم در بازار فروش نیز مشهود است؛ به طوری که قیمت واحدهای نوساز در مناطق شمالی تهران از مرز ۴۰۰ میلیون تومان به ازای هر متر مربع عبور کرده است.
نتیجهگیری تحلیلی:
بخش خصوصی اکنون در وضعیت «بقاء» قرار دارد؛ انبوهسازان صرفاً برای جلوگیری از ضرر بیشتر، در تلاش برای تکمیل پروژههای نیمهتمام هستند. بدون ثبات سیاسی-اقتصادی و اصلاح ساختار قیمتگذاری دولتی، رکود ساختوساز در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ عمیقتر خواهد شد که پیامد مستقیم آن، بحران کمبود عرضه و انفجار مجدد اجارهبها در سال آینده خواهد بود.
