تلاش دولت برای یخزدایی از بازار مسکن؛ تسهیلات جدید برای تکمیل پروژههای نیمهکاره در راه است
سرویس اقتصاد و مسکن: در حالی که بازار مسکن در کشور با چالشهای جدی ناشی از کمبود نقدینگی و رکود در معاملات روبروست، طرحی جدید از سوی دولت برای احیای چرخه ساختوساز پیشنهاد شده است. معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی با هدف تخلیه انبار ساختمانهای نیمهتمام، از بانک مرکزی درخواست تعریف تسهیلات ویژه تحت عنوان «وام تکمیل ساختمان» کرده است.
وضعیت بحرانی تولید مسکن و انبار پروژههای نیمهتمام
در ۱۰ ماه گذشته، تولید مسکن در اکثر کلانشهرها به دلیل کمبود شدید نقدینگی در اختیار فعالان بخش ساختمانی و رکود سنگین در بازار خرید و فروش، عملاً متوقف یا «منجمد» شده است. آمارهای رسمی نشان میدهد که در حال حاضر حدود ۳۰۰ هزار واحد مسکونی در وضعیت نیمهتمام رها شدهاند. با توجه به اینکه میانگین تولید سالانه مسکن در ایران حدود ۳۵۰ هزار واحد است، این حجم از ساختمانهای ناتمام معادل ۷۰ درصد سرمایهگذاری سالانه در بخش ساختوساز کشور است.
جزئیات طرح پیشنهادی دولت: وام بدون سقف ریالی
برخلاف وامهای فعلی (مانند وامهای ساخت، خرید و جعاله) که محدودیتهای خاص خود را دارند، پیشنهاد جدید دولت شامل تسهیلاتی است که برای پوشش ۸۰ درصد هزینههای تکمیل ساختمانهای نیمهکاره طراحی شده است. نکته حائز اهمیت این است که این وام پیشنهادی، برخلاف رویههای معمول، سقف ریالی مشخصی نداشته و مستقیماً بر اساس نیاز پروژه برای تکمیل فیزیکی تعریف خواهد شد.
چرا سازندگان توان شروع پروژههای جدید را ندارند؟
فعالان بخش مسکن اعلام کردهاند که چهار عامل اصلی مانع از ورود دوباره سرمایه به چرخه تولید شده است:
۱. حبس سرمایه: بخش بزرگی از دارایی سازندگان در پروژههای نیمهتمام بلوکه شده است.
۲. افزایش هزینههای جانبی: هزینههای حاشیهای تولید اکنون به دو برابر نسبت به گذشته رسیده است.
۳. تورم مصالح ساختمانی: نوسانات شدید قیمت متریال، پیشبینی هزینهها را غیرممکن کرده است.
۴. رکود معاملات: عدم چرخش سریع پول از طریق فروش واحدها، نقدینگی را از چرخه خارج کرده است.
پیامدهای مثبت وام تکمیل بر بازار مسکن
اگر این طرح توسط بانک مرکزی به تصویب برسد، سه پیامد اقتصادی مهم برای بازار ایجاد خواهد شد:
- افزایش سریع عرضه: برخلاف شروع یک پروژه از صفر، پروژههای نیمهتمام که معمولاً ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند، با تزریق این وام میتوانند در کوتاهترین زمان ممکن وارد بازار شوند.
- کنترل قیمتها: افزایش عرضه فایلهای نوساز در بازار، میتواند به عنوان یک شوک مثبت، روند صعودی قیمتها را مهار کرده و قدرت خرید را بهبود بخشد.
- بازگشت سریع منابع اعتباری: این وام باعث میشود بانکها در بازه زمانی کوتاهتری نسبت به وامهای مشارکت مدنی، منابع خود را از چرخه بازگردانده و دوباره به بازار تزریق کنند.
در حال حاضر، برآورد میشود که حدود ۶۶۹ هزار میلیارد تومان (۶۶۹ همت) سرمایه بخش خصوصی در پروژههای ناتمام منجمد شده است. انتظار میرود پس از روشن شدن تکلیف این درخواست در بانک مرکزی، مسیر برای بازگشت سرمایهگذاران به عرصه ساختوساز هموار شود.
