بررسی روندهای تازه بازار جهانی نشان میدهد هزینههای تولید ورق کامپوزیت آلومینیومی (ACP) در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ تحت فشار افزایشی قابلتوجهی قرار گرفته است. ترکیب نوسانات قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن (LME)، رشد هزینههای انرژی در واحدهای ذوب و نورد، و بازگشت برخی هزینههای جانبی در زنجیره تأمین، موجب شده قیمت تمامشده ورق کامپوزیت در بسیاری از بازارهای منطقهای و بینالمللی در مسیر صعودی قرار گیرد.
نقش آلومینیوم و انرژی در جهش هزینه تولید
بر اساس دادههای بازار آلومینیوم، اگرچه قیمت برخی مواد اولیه پایه مانند بوکسیت طی ماههای اخیر ثبات نسبی داشته، اما مسیر هزینه در حلقههای بعدی زنجیره تولید تغییر کرده است. افزایش قیمت برق و گاز در واحدهای ذوب، ریختهگری و نورد، هزینه نهایی کویل آلومینیوم را بالا برده و حاشیه سود تولیدکنندگان را تحت فشار گذاشته است.
در نتیجه این روند، بخشی از تولیدکنندگان کویل و نیمهساختههای آلومینیومی، مجدداً «energy surcharge» یا همان هزینه اضافی ناشی از انرژی را به فاکتورهای فروش خود اضافه کردهاند؛ رویکردی که در دورههای اوج بحران انرژی در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ نیز مشاهده شده بود. بازگشت این surchageها نشان میدهد که تولیدکنندگان در شرایط کنونی قادر به جذب همه هزینههای جدید در ساختار قیمت خود نیستند و ناچارند آن را به خریداران و در نهایت مصرفکننده نهایی منتقل کنند.
افزایش قیمت پوششهای معماری PVDF و FEVE
در کنار آلومینیوم، بازار پوششهای معماری مورد استفاده در صنعت ACP نیز با موج جدیدی از افزایش قیمت روبهرو شده است. تولیدکنندگان پوششهای با دوام بالا مانند PVDF و FEVE در گزارشهای اخیر خود از رشد حدود ۵ تا ۸ درصدی قیمت محصولات خبر دادهاند.
به گفته فعالان این حوزه، این افزایش قیمتها عمدتاً ناشی از محدودیت عرضه برخی مواد اولیه شیمیایی، افزایش هزینههای تولید، و فشار هزینهای ناشی از الزامات زیستمحیطی جدید در خطوط تولید رزینها و رزینپایهها است. از آنجا که این پوششها نقش کلیدی در مقاومت جوی، ثبات رنگ و طول عمر نمای ساختمان دارند، تولیدکنندگان ACP امکان زیادی برای جایگزینی آنها با گزینههای ارزانتر بدون کاهش کیفیت و ریسکپذیری فنی ندارند؛ موضوعی که به تداوم فشار قیمتی در سطح محصولات نهایی دامن میزند.
حملونقل گران و شکاف قیمتی بیشتر در پنلهای ضدحریق
یکی دیگر از متغیرهای اثرگذار بر بازار، تداوم نرخهای نسبتاً بالای حملونقل بینالمللی است. با وجود تعدیل نسبی هزینه حمل در مقایسه با سالهای اوج بحران لجستیکی، نرخها هنوز به سطح پیش از ۲۰۲۰ بازنگشته است. این موضوع بهویژه برای تأمینکنندگان و واردکنندگانی که به حمل دریایی طولانیمدت متکی هستند، اهمیت زیادی دارد.
فعالان بازار کامپوزیت فلزی اشاره میکنند که هزینه حمل بالاتر، موجب شده شکاف قیمتی میان پنلهای ممتاز ضدحریق (Fire-Rated) با استانداردهای بالای ایمنی و محصولات وارداتی عمومی و ارزانقیمت بیشتر شود. از آنجا که پنلهای ضدحریق معمولاً وزن بیشتری دارند و الزامات بستهبندی و انبارداری سختگیرانهتری را میطلبند، سهم هزینه حمل و لجستیک در بهای تمامشده این محصولات بالاتر است. نتیجه این روند، افزایش فاصله قیمتی بین پنلهای حرفهای مورد استفاده در پروژههای بزرگ شهری و نماهای خاص، با محصولات عمومی و اقتصادی است که بیشتر در پروژههای کوچک یا در بازارهای حساس به قیمت مصرف میشوند.
پیامدها برای پروژههای ساختمانی در سال ۲۰۲۶
کارشناسان صنعت ساختمان هشدار میدهند که ترکیب این عوامل – از نوسان آلومینیوم و انرژی گرفته تا رشد قیمت پوششها و حملونقل – ریسک نوسان قیمت در زنجیره تأمین ACP را برای سال ۲۰۲۶ بالا نگه داشته است. این ریسک نه تنها بر بودجهبندی پروژههای در دست اجرا اثر میگذارد، بلکه میتواند زمانبندی مناقصات و انعقاد قراردادهای جدید را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
به شرکتهای ساختمانی، کارفرمایان و مجریان پروژههای بزرگ عمرانی و ساختمانی توصیه میشود تا حد امکان، هزینه مصالح نمای ساختمانی بهویژه ورقهای کامپوزیت آلومینیومی را برای پروژههای سال ۲۰۲۶ زودتر تثبیت کنند. استفاده از قراردادهای بلندمدت تأمین، قفل کردن قیمتها در قالب توافقهای سهماهه یا ششماهه با تأمینکنندگان معتبر، و همچنین تنوعبخشی به مبادی تأمین، از جمله راهکارهایی است که میتواند ریسک نوسان هزینه را تا حدی کاهش دهد.
برخی کارشناسان نیز معتقدند که در صورت تداوم شرایط فعلی، ممکن است شاهد افزایش گرایش به راهحلهای جایگزین در نمای ساختمان – مانند نماهای خشک با متریالهای ترکیبی یا استفاده بیشتر از پنلهای شیشهای و سرامیکی – باشیم؛ گرایشی که البته خود به شرایط قیمت و عرضه سایر مصالح نیز وابسته است.
چشمانداز کوتاهمدت بازار ACP
در افق کوتاهمدت، مسیر بازار تا حد زیادی وابسته به روند قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن، تصمیمات دولتها درباره تعرفههای انرژی و تحولات ژئوپلیتیکی مؤثر بر هزینه حملونقل است. در صورتی که فشار هزینه انرژی در واحدهای ذوب کاهش یابد یا سیاستهای حمایتی برای صنایع انرژیبر اجرا شود، بخشی از فشار هزینهای بر زنجیره ACP میتواند تعدیل شود.
با این حال، تا زمانی که نشانههای واضحی از کاهش پایدار قیمت انرژی و ثبات در هزینههای لجستیک مشاهده نشود، سناریوی غالب در بازار برای سهماهه نخست و شاید نیمه اول سال ۲۰۲۶، حفظ سطوح بالاتر قیمت و ادامه رفتار محتاطانه خریداران خواهد بود.
منابع:
– تحلیل روند بازار آلومینیوم بر اساس دادههای بورس فلزات لندن (LME)
– گزارشها و تحلیلهای منتشرشده در رسانههای تخصصی صنعت کامپوزیت فلزی از جمله Metal Construction News
