صنعت ساختمان در ایران در آستانه تحولی بنیادین قرار دارد؛ تحولی که ساختمان‌های ایستا و سنتی را به سمت سیستم‌های هوشمند، انرژی‌محور و کم‌کربن هدایت می‌کند. حسین شکری، دبیر ستاد حمل‌ونقل و شهرسازی معاونت علمی، با تشریح نقشه راه این ستاد، بر ضرورت عبور از ساختمان‌سازی سنتی و پیاده‌سازی فناوری‌های داده‌محور تأکید کرد. هدف اصلی این است که فناوری، نه به عنوان یک کالای لوکس یا پروژه نمایشی، بلکه به بخشی جدایی‌ناپذیر از طراحی، اجرا و بهره‌برداری ساختمان تبدیل شود.
دبیر ستاد شهرسازی معاونت علمی معتقد است فراگیری این فناوری‌ها زمانی محقق می‌شود که از مرحله پروژه‌های پایلوت عبور کرده و به استانداردهای ملی و مدل‌های اقتصادی پایدار تبدیل شوند. طبق برنامه‌های اعلام شده، این ستاد به‌جای تمرکز صرف بر حمایت‌های مالی مقطعی، بر سه رکن اساسی شامل «تدوین نظام ارزیابی»، «بازارسازی واقعی» و «تکمیل زنجیره تأمین» تمرکز دارد تا تقاضای پایدار برای محصولات دانش‌بنیان شکل گیرد.
حوزه‌های فناورانه‌ای که در این نقشه راه بیشترین حمایت را دریافت می‌کنند، بر بهره‌وری ساختمان و کاهش مصرف منابع متمرکز هستند که عبارت‌اند از:
معاونت علمی برای عملیاتی‌سازی این اهداف، پیوند عمیقی میان توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان و نیازهای واقعی وزارت راه و شهرسازی ایجاد کرده است. در این مسیر، فراخوان‌های تخصصی برای هوشمندسازی ساختمان و بهینه‌سازی مصرف انرژی منتشر شده و همزمان، همکاری با نهادهایی نظیر بنیاد مسکن و انبوه‌سازان بزرگ جهت ورود محصولات دانش‌بنیان به پروژه‌های اجرایی در حال پیگیری است.
یکی از گام‌های کلیدی در این زنجیره، تعامل نزدیک با مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی برای تسهیل فرآیند صدور استانداردهای فنی است. این امر به محصولات بومی اجازه می‌دهد تا با عبور از چالش‌های نظارتی، مستقیماً وارد کارگاه‌های ساختمانی شوند. همچنین با حمایت از حضور شرکت‌های ایرانی در نمایشگاه‌های بین‌المللی مانند BIG 5 دبی، بستری برای صادرات فناوری‌های ساختمانی کشور فراهم شده است.
در نهایت، توافقات صورت گرفته با وزارت راه و شهرسازی اکنون در مرحله عملیاتی قرار دارد. با ابلاغ سند مشترک فناوری‌های نوین، مسیر برای ورود شرکت‌های دانش‌بنیان به پروژه‌های کلیدی مسکن هموار شده است تا علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی شهری، شاهد کاهش چشمگیر هزینه‌های نگهداری و مصرف انرژی در ساختمان‌های آینده ایران باشیم.
